Transfer Fiyatlandırması – 3


2.1 Transfer Fiyatlandırmasının Ülkemizdeki Gelişimi

Transfer fiyatlaması düzenlemelerinde esas olarak bilinmesi gereken, ilişkili iki taraf arasındaki mal veya hizmet alışverişinin doğru fiyattan yapılıp yapılmamasının araştırılması ve tespit edilmesidir. Bu konuda ise araştırma ve tespitleri yapabilmek için klasik ekipler dışında bir sistem gereksinimi bulunmaktadır. Yani klasik kökende bulunan kişilerin sadece maliyeciler değil bunun yanı sıra ekonomist ve endüstri uzmanlarının da bulunması gerekir. Bir ek daha söylemek gerekirse işlemlerin hazırlanmasına yardımcı olacak veya direk olarak hazırlayabilecek danışmanlık şirketlerinin de vergicilerin, ekonomistlerin ve endüstri uzmanlarının kadrolarında bulunması gerekmektedir. Belirttiğimiz gibi ülkemizde henüz 4. Yılı olan transfer fiyatlandırması konusu modern vergicilik anlamında gelişimini henüz tamamlayamamıştır. Burada önemli olan transfer fiyatlarının ilkelerine tam bir uyum olması ve pratikte de geliştirilmesi gerektiğidir.

Transfer fiyatlandırmasında uygulanan yöntemler;
· Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi
· Maliyet Artı Yöntemi
· Yeniden Satış Yöntemi
Ve bir diğer madde olarak da diğer yöntemler eklenmektedir.
Şimdi bu yöntemleri inceleyelim…
2.1.1 Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi
Karşılaştırılabilir fiyat yönteminin bir diğer adı da CUP (Comparable Uncontrolled Price Method) olarak geçmektedir. Bu yöntem, bir mükellefin uygulayacağı emsallere uygun satış fiyatının, karşılaştırılabilir mal veya hizmet alışverişinde herhangi bir ilişkisi bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerin birbirleriyle yaptıkları işlemlerde fiyatın karşılaştırılarak tespit edilmesini sağlamaktadır.
Bu yöntemin uygulanabilmesi için ilişkili kişilerle yapılan işlemlerin, birbirleriyle ilişkili olmayan kişilerle yapmış oldukları işlemlerin karşılaştırılabilir nitelikte olması gerekmektedir.Örneğin; Türkiye ‘de yerleşik ve tam mükellef olan F Kurumu, otomotiv sanayinde kullanmak üzere ürettiği makineleri sadece Fransa ‘da ilişkili olduğu G Kurumuna; diğer taraftan da benzer nitelikleri olan makinelerin üreticisi olan ve yine Türkiye ‘de tam mükellef olan H Kurumu da söz konusu olan makineleri yine Fransa ‘da yerleşik olan fakat ilişkisi bulunmayan K Kurumuna satmış olsun.
Söz konusu edilen Türkiye ‘de ki her iki kurum tarafından üretilen makinelerin Fransa ‘da ki kurumlara ihraç yaptığından dolayı gümrük tespitler yapılabilmektedir.Biz burada ilişkisi bulunmayan G ve H Kurumlarını dış emsal olarak kullanabiliriz.
Prensip olarak diğer yöntemlere göre tercih edildiği kabul edilmektedir.

2.1.2 Maliyet Artı Yöntemi
Maliyet artı yönteminin bir diğer ismi ise CPLM ( Cost Plus Method) olarak bilinmektedir. Bu yöntem emsallerine uygun fiyatın, ilgili mal ya da hizmet maliyetlerinin normal bir brüt kâr oranı kadar artırılmasını sağlamaktadır. Bir başka anlamda ise hesaplanmasını sağlamaktadır. Bu yöntemin yaygın olarak kullanıldığı alanlar;
· Grup içi alışverişleri bulunan üretim şirketleri
· Denizler arası ülkelerde küçük şubeler şeklinde çalışan gruplar
· Grup şirketlerin temel hizmetlerini sağlayan hizmet işletmeleri
Maliyet artı yöntemi zorlukları ile bilinmektedir.Maliyet artı yöntemi, maliyetlerin istikrarsız olmasına neden olabilir.Masrafların dağıtımları grup içi anlaşmalarla farklı yerlere aktarılmış olabilir.Ayrıca faaliyetlerin özü nedeniyle de karmaşık ve riskli bir durum alabilmektedir.Bu durumlarda ticari olan tarafın diğer tarafın maliyetine katlanması ise pek normal bir durum olmayabilir.Maliyet artı yöntemi için bir örnek verecek olursak; A firması, toptan satışı yapılan yazıcı için makara üretmekte olup, bu ürününü yurt dışındaki ilişkili kuruluşu olan B ‘ye satmaktadır.A firması, bu faaliyetten %10 oranında brüt kâr elde etmektedir.K,L ve M firmaları, A firması ile aynı pazarda, aynı nitelikteki ürünü üreten ve birbirleri ile ilişkisi bulunmayan diğer firmalardır.K,L ve M firmaları, ürettikleri ürünlerini yurt dışındaki, kendileri ile herhangi bir ilişkisi olmayan diğer yabancı firmalara satmaktadırlar.K, L ve M firmaları ise bu faaliyetlerinden %5-7 oranlarında brüt kâr elde etmektedir.A firması, yönetim,denetim, ve genel giderlerini faaliyet giderleri olarak izlemekte yani üretilen malın maliyeti ile ilişkilendirmemektedir.K, L ve M firmalarında ise üretilen malın maliyetleri içinde yönetim, denetim ve genel giderler yer almamaktadır.Böyle bir durumda, maliyet artı yönteminin uygulanması gerekir.Muhasebeleştirme tutarlılığı bakımından brüt kâr oranları düzeltime tabi tutulmak zorunda olacaktır.
2.1.3 Yeniden Satış Fiyatı Yöntemi
Ana yöntemlerimiz içerisinde yer alan son yöntem yeniden satış fiyatı yöntemidir.Bu yöntem benzer fiyatların ilişkisi bulunmayan kişilere satılması durumunda uygulanacak fiyattan, normal brüt satış kârı düşürülerek hesaplanmasını ifade etmektedir.Bu yöntem daha çok dağıtım işleri ile uğraşan şirketlerin analizlerinde kullanılmaktadır.
Bu yöntemlerle emsallerine uygun fiyata ulaşılmadığı takdirde mükellef kendi belirleyeceği diğer yöntemleri kullanmaktadır.Bunları da temel anlamda şöyle sıralayabiliriz;
– İşlemsel Kâr Yöntemleri (Transactional Profit Methods)
– Kâr Bölüşüm Yöntemi (Profit Split Method)
– İşlemsel Kâr Bölüşüm Yöntemi (Transactional Net Margin)

 

Transfer Fiyatlandırması – 3 ile Benzer Yazılar:

16 Mart 2011 Saat : 1:06

Transfer Fiyatlandırması – 3 Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

kişisel web günlüğü , ekonomi yazıları , sosyal medya yazıları ,  Son Yazılar FriendFeed
reklam
çiçek gönder
reklam
reklam
www.zanox.com

fun_160x600

Kimler İzliyor Kimler

Ekonomi Haberleri